Даи,
нанеи,
сои –
са пандара кхо мерз ба.
ЦIаи,
урди,
никъи –
са пандара кхо мерз ба.
ВоIи,
вошеи,
хьаьшеи –
са пандара кхо мерз ба.
Цу кхаь мерзаца аьнна дале,
са илли Даймехках да.
Човхаяьй? Човхаяьй даьра.
Къаръяьйий? Даьра яьяц.
Шоашта ловр дувцийта нахага,
Нохчийче дийна я, еннаяц.
Йожаяьй? Йожаяьй даьра.
ГIоттаргйий? Дув буъ аз вахарах:
ГIоттаргья гIоттача малхаца,
Яхаргья, цахулаш маьлхара.
Бакъ хиннай из? Хиннай даьра,
Байнарех хьогача дийнавар оттавеш-м…
Амма вай-м дахаргда, кхувргда вай даха …
Байнараш балар-кха хIанз дийна, яхаш!
Саца, мIаьрго, хьо исбахьа я!
И. Гете
Iан юккъе доагIаш хул малх хьежа денош,
Лоа а дуж наггахьа сийнача ткъоврон тIа,
ХIара ди доагIаргдац массане дог делаш,
Бала а цахадаш хург ма бац лаьттан тIа.
Хувцамаш Iалашдеш кхест герга дуне,
ГIозала, бохама ши-ший да бахьан.
Дошо шин када чу цхьатарра дилле
Нийсдац ший тараз цу говзача пхьаро.
БIарг белхаш доалар мо бIарга-хий да из
Легадер къажъухаш велачун бIарго.
Деррига тайна вайх цхьаккха а вахац.
Деррига вахар – цхьа исбахьа мIаьрго.
Хьона мотта хургда, нана,
Хье дIаяьлча дуне дехад,
Хьох дисача вай ков-карта
Соцаш доаца догIаш дийлхад.
Мотта хургда, са а тассац,
Малх чубизе баьд а ерзац,
Хьо тIайоаца цIи а, кхуврч а,
Пхьера лаьрхIа цхьанне кийчбац.
ХIа-хIа, нана, хувцам боацаш
Дуне-м латташ да хьо йоацаш,
Ши-ший аргIах лаьтта доагIа
Шийла Iа е хоза бIаьсти.
Хувцам боацча укх дунен тIа
ЦаI да керда – цу хьа виIий
Нана йоацаш хила Iомлуш,
Халла когашваха гIертар.
Азалехьа гIод хьаьрча кхел санна
Духьалъувтт сона шерий тептар тIера,
Са – нохчочун – цIераца тIехье кхераеш
ДIаихача заман хьисап доаца таьрахь.
Из Iеткъара кIаларбаьнна бала,
Са доагадеш, йIовхал санна, леларах,
Са наькъа лар укх харц-дунен букъ тIа
Са-миска е са-хьаьра кхийстаяц.
Со, син къулба даьй васкеташца нийсдеш
Хьавенав, хIара йоI-йиший сийдеш.
Укх вахаре аз уж лорабаьб юхь-Iаржорах,
Махьшаре се а хургвоацаш юхь-Iаьржа.
Со нохчо ва – са цIи доастама «чечен» яц –
Из бехке цIи лораеш ва со сай керахь.
Со кхоллаш са цIийца ийна из декхар
Со сейл тIехьа а дIа ца делча варгвац.
Маккхалий боадано со ваьча лоамашта го бича,
Жоп доацаш ма дисар са пхьаьнаш увзаду хаттар:
Сох хила дегIад-хьох пахашк мо даькъаза бо-бер?
Сох хила дегIад-хьох дехара сетта из хаттар?
Мецача керара йишхаьла узамаш доахаш,
Къорача иллешца се венна цахилар хайташ,
Аз хIара бийсанна, шелденна даьй лаьтта оахаш,
Гулдаь уж лазараш дийнлора, са гIанаш тедаш.
Аз маьлха зIанарех тувсаш дIохдора сай пIелгаш,
Шелало тийдача сай дечиг-пондара мерзаш.
Иллеша къарбора сох белхаш тIехьашка латтараш,
Къулбехьа вийрза со лоамашкахь юха хьалверзавеш.
Дарзаша гIордаьча са дег чу, муъ мара, эгIазло яц-кха,
Жоп доацаш дисадац са пхаьнаш увзадаь хаттар –
Хиннадац дегIа сох хила из даькъаза бо-бер,
ДегIадац сох хила дехара сетта из хаттар.
Кхийттав со: лоамашта гаьннара са наькъаш дохий,
Са илле мукъамо со новкъа воаккхаргва атта.
Са дечиг-пондара мерзашка дего ладувгIий,
Са когий айрашта довзаргда Даймехка лаьтта!
Со-м юха а вай укх коа тIа кхаьчав,
Юташ лараш лай тIа такаш деш …
ХIанз цу цIагIа
макхдиача аьшкан
Гургало локхаргья
къора йиш.
Кора киси озадергда нанас,
Кхайкаварца дас а жоп лургда,
НиI цIовзаяь, шелал юташ ара,
ЦIенгахьа баь никъ са чакхбаргба.
ПIелгаш морцаш цIи лотаяь пишка,
Нанас чайник цу тIа отторгья,
Гаьнна лийха аз хержа из дешар
Дувцаш, дас къамаьл дIадолоргда.
КIувс боаллача пенах букъ дIатеха,
(Аьрда кулга кIала гIайба боалл),
Маьженаш лазий а, воацаш веха,
Сулхьаш доахаш, маьл гулбеш из воалл.
Ва, са нана!
Хьамсара са нана!
Мегад хьона са да даькъалве!
Хьо мо сийлахь,
хьо мо цIенна хьаьна,
Даймехка кхы нана хургйий-те!
Эхь-бехк долаш къамаьл деш со вайча
Раьза волаш хьовзаргва са да,
Нанас сихха чай, сискал, тIай-берхIа
Отторгда, хьалъураховргва да…
Отар кIала дарзах елха бийса
Лета йолалургья наIарах,
ДагIаргда вай,
воайла морзал юаш,
ДIа ца дувшаш, боргIал Iахарах.
Иштта бийсаш, кхаъ мо, духьалйоахаш,
ТIехьалелача цу гIайгIано
Мерзду наькъаш, вай фусаме доагIа,
Мерза лусташ гIаний хина-го.
Укх харц-дунен харшашкара
Са наькъаш кIоагашца да,
Тоаде гIерташ ер са болар
ЦаI уж наькъаш шаьрдеш ва.
Из хIиллал со езаш вацар,
Во лазар долаш со ва –
БIарга-са са кхаьла дац-кха,
Цо со левац, ийце кхаъ.
Са мехка тIабена бIу а
Къиза бала бахьаш ба,
Харц-новкъа со ваккха гIерташ,
Цаховр маьждиге а ва.
Цар Iехаваь, са болар а
Даькъаздаьннад, мелденнад.
Укх дунен диканга хьийжа,
Керар дог а кIаьдденнад.
Озаденна латт са пхаьнаш,
Цар чу ловзаш бIаьсти яц.
Духьалъухаш гIожа гIанаш,
ЛерттIа наб юлуш со вац.
Цу гIанаша, дог эттIадеш,
Дуненах со къеставу.
Сахиллалца духьалъувтташ,
Унзарвоах цар, кхераву.
Уж гIанаш дIагаьнадоахаш
Са мехка хьалбаьлча малх,
Дийнлургва со, гIайгIах воалаш,
Воалаш къизча баланех.
Я. З.
Сай да гIанахь воврга ловш дIавуж со.
ГIанахьа из сайна духьал веча,
Са гIозала магац дег чу хоша…
ХIаьта а со велх, да дийна вайча,
Дийнавола из дIакхалхар кхераш…
Нанас-м сога йоах, со гIанахь велар…
Ер сурт – са даь сибат,
Ер – са наьна сибат.
Укх сурта тIа – со ва,
Цар тIеххьара бер.
Укхаза со наьна
Кулгаш дIа а хийца,
Когашваха Iамаш,
Вехкавенна, латт.
Укхаза со сулхьаш
Доахаш волча даьга
Хетташ ва, малагIа
Ламаз да де дезар.
Укх тIа ираз хила
Iомалуш ва царгар –
Хьежаш ва хи йисте
ЙоI духьалаярга.
ПхьегIа тIарча наха
Делхаду шоай балаш,
ДIа чубуза малх а
Кашмий карта лохлу…
Ер чурт даьна дегIад,
Вож са нанна дегIад.
Са йIовхал дIаяьнна
Дуне, хьо ма къе да.
«Ца ховш шоаш мичахьа кхаьчаб
Байнараш хургбар дийнбелча».
КIордаю вахара къел а,
Массаза юаш из хилча.
Вай цIа а керда да. Карт а
Эргаш я, тIемах IоцIенлуш.
Хьаьшаца декъа шу хьаьндеш,
БIохбеннаб цIи йоацаш лаьтта
Шелбенна хинна вай кхуврч а.
Урамий цIераш а – керда:
Хьанаьхка цIерагI, Минаьхка…
Хьа цIи-м цу цIерашца яц…
Кхадж тасса цIераш гулъеча,
Аз хьа цIи чуеннаяц…
ЗIанарий Iаьсаш тIа этта,
РаьгIен дукъ тIара малх хьеж.
Кхоана ше хьелой хьалгIатта,
Хетаргда цунна хьох эхь.
Ламаза ха хьатIаэтта,
Йоассаеш хьох хьа ков-карте,
Йоссоргья маьркIаж-ха малхо –
Хьа ларах – къорача карта.
Дунен тIа хьо гIоза ваьхав,
Дала ше лоравеш вонах.
ХIаьта а, саькхваьлча санна,
БIарг-сома хьеж хьайна гонахь.
Чува саг виса ца хилча,
Хьай ваха моттиг ца хилча,
Са дийна хIанад-хьогI хьа,
Хьай дегIа совваьнна висар?!
Таьзетах дIацIенлуш, доасделар ков,
Чувийрзар, наIараш къовлаш.
БIохбе магац сона хьох биса кхуврч,
Фаьлг а бац хьалха мо гIовга.
Хьо йолаш санна со хIанз сиха вац,
Цхьаннахьа цаговш чувола,
Хьо йоацаш, нана, са гIозал яц,
Iехаваь, со мархIаволла.
Сона, хьо кхалхале, хьа цIагIа чу
Дийнвенна да вайра гIанахьа…
Цудухьа са никъ цуча гIолла хул,
ЧувоагIаш хилча со ханнахьа.
Дай хоза гIулакхаш леладе Iамалахь,
Даь-наьна дог довзаш хила хьо хьажалахь,
Керттердар цар сий долга ховш хьо хилалахь,
Самукъне хьай царца йолга ховш хилалахь.
Даймехка сий лордар хьай декхар долга ховш,
Вахалахь, даиман хьай керахь цIи йоагаш.
Сийлен цIи лелаю бехктокхам лорабеш,
Хьо ваха хьажалахь, адамал леладеш.
Дика цIи лелае дац-хьона атта,
Веце хьо кийча эшшача гIатта,
Дог диза хилалахь, нах лорбеш вонах,
Нахага оалийташ хьайх «Визза къонах».
Дика цIи, хьо велчаъ, юсаргья яха,
Хьай деша да волаш хьо хуле вахаш.
Ер дуне дош доацилга диц ма делахь,
Дуненах вIалла а тамаш ма елахь.
Вахара къахьа кад меларах,
Сабарца лороргда эхь,
Нохчий дог сай керахь мелад,
Йохкаргьяц къонахчун яхь.
Воагаш со леларгвац вIалла,
Волга ховш се лоаман кIант,
Дика дош короргда ала,
Лораде ховргда сай гIанд.
Кура со хиннавац цIаккха,
Бовзаш ва вахара чам.
Сабаре хургва зе ловш а,
Сабарца боаккхаргба лоам.
Массаза лороргда бIаргахиш
Се ваьча хьамсарча наьна,
Сай декхар из долга кхетадеш,
Вар аьнна къона е къаьна.
Даь оамал лелоргья лоръеш,
Вахаре эсала хургвац,
Цо сайна хьийха никъ лорбеш,
Вахаре юхь-кIай чакхваргва.
Гуйрен из гIайгIа я лак лаца гIерташ.
Цу гIайгIан бала ба са лаца гIерташ.
Со кхера мел кхийрар тIакхаьчар сона,
ГIанахьа мел дайнар сомагIа хилар.
Кулгаш тIа лелаваьр моастагIа хилар,
Ца вашаш мел хиннар дог-кIаьда коравир,
Аз дог мел кхоардадаьр тIакхаьчар сона,
ГIанахьа цадайнар сомагIа хилар.
Моттар: са мара дац из соца мел хиннар,
Моттар: да наьха цу нахаца мел хиннар.
Кхычунна тIадеча аз атта лайнар –
ГIанахь а махиларг сомагIа хилар.
ЦаI лоархIаш ца хилча,
ЦаI везаш ца хилча,
ЦаI веззал, цаI лархIал
Керахь дог ца хилча –
Ийрча да вахар.
Цхьа уйла ца кхаьбача,
Цхьа дика ца хьийгача,
Хьатехар юхтоххал
Са акха ца хилча –
Хала да вахар.
Ма хозахет,
Ма хозахет…
Шедолчун бала а кхаьча,
Шедар сай доалахь а хеташ,
Цхьа дика сайгара даьлча.
Из дика дикангахь дерзаш,
Вахара мIаьргонна дайча,
Ма хозахет,
Ма хозахет…
Ма халахет,
Ма халахет…
Цхьа дика даь йистеваьлча,
Из дика вонгахьа дерзаш
Вахара мIаьргонна дайча,
Ма халахет,
Ма халахет…
Ма-дарра дийцача, хьа цIи я Шаймани,
Ма-дарра дийцача, са цIи я Гилани.
Ма-дарра дийцача, хьо сетта езаш яц,
Ма-дарра дийцача, езъяла езаш яц.
Мел чIоагIа кийчлой а, кхы хоза хьо а яц,
Мел чIоагIа аларах, тур текхаш со а вац.
Хьо иштта я ала, хьалдолчар хьо а яц,
Тхоай бараш цецбувлаш кха воаккхий со а вац.
Ма-дарра дийцача, хьо сона тоъаш я.
Кхы мел аз дийцача хьо сога йоагIаргья?
Малх бузаш, малх гIотташ,
Ма хоза хозлу хьо,
Хоздаллалца даа дегIа,
Исбахьа дуне!
Балано дог лаьцча,
Ма къахьа къахьлу хьо,
Къахьдаллалца даа хьаьха,
ХIай мерза дуне!
Вахарах дог дилча,
Ма шийла шеллу хьо,
Са даллалца ла деза,
ХIай маьлха дуне!
Аз мел даь къинош малхадаргда,
Са мел дайна ираз хьона корадича.
Дуне мелад Iа со лохаргва,
Иразах диза дог иразо лоздича.
Аз са мел тийсар хьаьнала короргда,
Син лоIамо хьо готта хьовзайича.
Дуне мелад Iа со лохаргва,
Иразе кхийда дог иразо Iайжача.
Со мел вийлхар Iа кхетадергда,
Дирча бIаргахиша хьай басилг йоагайича.
Дуне мелад Iа со лохаргва,
Иразах хьийга дог иразо човхадича.
ХIанзарчоа бохам бац коа тIа…
ХIанзарчоа бала бац керта чу…
ХIаьте а жIали…
Тха жIали да увгIаш,
Саденнача хана беттага.
УвгIарца летабу цо керахьа ала –
Хетийташ дуненах жожагIатен талу.
УвгIаш да, увгIаш да, цаI шийна ховш санна,
Дуненна цхьа бала тIабоссаш санна.
Ловц сона кхы цIаькха дунен чу вала,
Кхы цIаькха дуненга се Iехавайта.
ЮхьIаьржо йоацачох юхьIаьржаувтта,
Къахетам бе яхаш дажалаш хьеста.
Iоажалах уда са – сийдоацча дувл,
Из дукхадезарах бехказавувл.
Ловц йиша-воша мах бенна эца,
Адамал доацача сай дог бе лувца.
Юха а езаргья яхь яхьца къовса,
Экарча къиношца малейкаш делхаде,
Тоъалчох тоам бе са доацаш говза,
Бер долаш елаяь сай нана елхае.
Дожаш гIа да,
Хьежаш малх ба.
Сабар, лоIам,
Кхета ха я.
Валар – сахьат да,
Висар – ди да.
ГIатта, лоIам,
Кхета ха я.
Мерза лазар,
Къахьа хьогам.
ДIагIо, лоIам,
Кхета ха я.
Иэс сувсаш Iеш яцар,
Кхаьла ди дар…
Велхаш саг вар
ГIаьметтаэтта.
Велхар из, велхар,
БукътIехк а эгаеш.
Гонахьа адам дар –
Саг вацар из гуш.
Вайча а, де хIама
Цхьанне а дацар –
ХIарачоа тIаэтта
Кхаьла ди дар.
«Хьа бIаргаш, хьа бIаргаш –
БIарчча ши малх!»
Яхац, уж малха тара а долаш-м.
ХIана ях тIаккха Iа?
Хьа хозча бIаргашка хьажа мел гIертарах,
Хьожалац со цар чу, малхага мо мара.
Аз сай новкъа, мах ца харах, хийла,
Ахча санна, денош зехьа доадир.
Менначунна санна мIарга тохаш,
Вахаро со хийла сомавоахар.
ХIанз со воагIа цхьацца хIамах кхеташ,
Сийрда гу сай анайистан гом.
Ер вай вахар хул вайна ма хетта:
Дика хете – дика,
Хете во – из хург а ма да во.
Амма, дех аз, оаш сох бехк ма билла,
Декхараш ма дита сона оаш –
Малха ца доаккхаш аз дита илли,
Динза аз мел дита гIулакхаш!
Цхьаккха хулаш дац ший ханал тIехьа,
Кхело шедар аргIах малхадоах…
Менначунна санна мIарга техе,
Вахаро со хийла сомавоах.
… Из шера аре, михан цIувза шок,
Из берза увгIар, цун из шийла мухь… –
Уж сона довза хургда эзар шу,
Со маца хана денз ва укх дунен чу?
Беттага хьежача цец ма валац со,
Мел дукха хана денз из бутт сона гу.
Уж лоамаш, хьунаш, сигле, дошо малх –
Къастаргъяр царех я са дегIа чарх.
Са дегIа ханна денна хиннад са,
Мичахь да хьанна хов цу сина цIа?
Из лел укх дунен тIа, къайле хинна, ше,
Бехк бий са тIаккха, ваьннав аьнна шек?
Къаьсттача цхьан шера со ваь а вац,
Къаьсттача вокх шера со лерг а вац –
Белгалде аьттув ма хургбац са воккхал,
Ха яц син вахара дегIа чу йоаккхар.
… Из шера аре. Михан цIувза шок,
Из берза увгIар, цун из шийла мухь… –
Са тахан дувца дешаш диса дац,
Са тахан бувца Даймохк биса бац.
Гонахьа цунна – харцо. Цунна чухь
Зуламо, шокъ-ена, богI букара бухь.
Сай мехка мехках ваьнна висав со.
Сай мехка Даймохк боацаш висав со.
БIарга са дайна, Даймохк лех аз сай –
Са Даймохк цхьаннена байрий шух, хIай!?
Со цавезачарга ала, со дIавода,
Со мел везачарга ала, со дIавода,
Ала, со дIавода, кхоана юхаверза,
Дерриг дуташ хьона, дуташ къиной тараз.
Со дIавода тахан, тийна къайлаваьнна,
Айса мел даь дика сона бале даьннад,
БIаргаш бIарзе хилча, лергаш къора хилча
Кхета хала долча укх вахарах ваьнна.
Со дIавода тахан, дехий шо ма хьувза,
Дувца безам болчун сох а хургда дувца,
Ловчун – во да дувца, ловчун – дика гургда,
Царех фу дар доацаш – оашош къоастадергда.
Со цавезачарна со къахьвенна ваьннав,
Со мел везачарна со мерзвенна ваьннав.
Со дIавода хIанз, шо маьрша Iалда аьнна.
Сай айхьаза хинна наькъаш даь а ваьнна,
МоцагIа хьох тийша тахан дехке ваьнна,
Со дIавода, бийса, вода дийнахь ваха,
Фаьлгаш дуташ хьона, сайна къинош лаха…
Цунна ловцар моастагIчох теша,
Цунна ловцар моастагIа бIаргаго,
ДоттагIа вийхар мискинго, тийша,
ДоттагIчоа дийлар цо ший дог.
ДоттагIа вийхар ший къайле цунах ца ложкъае,
ДоттагIа вийхар дIадувца ший доккха къа.
ДоттагIа вера ший тешам, къахетам бувца,
ДоттагIа вера даькъазчун баланий цIагIа.
ДоттагIа вера моастагIа ца витача карта,
Ший хIара хьажарца цIенда даькъала веш,
ДоттагIа вера шийх цхьаннех тийшачун карта,
Шийх тешам тIачIоагIбеш дувнашца тешал а деш.
ДоттагIа вера – доттагIа дIавахар ваьнна,
Цох тийшар ше висар, цун дешайх тамаш а еш,
МоастагIа вера, ше диканна венавац, аьнна,
МоастагIа хиннавар, доттагIчо санна, хьо Iеха ца веш.
… Са деха кулгаш дайрий хьона,
Са баьга когаш байрий хьона,
Вайрий хьона со дIавуаш акхар,
Йиса тIехкаш кхувсаш корах ара?
… Са багара хIара дош дисад хIанз кхалха.
Са керара хIара мухь бисаб хIанз белха,
Юха а лараш, лараш йоаю акхар,
Юха а тIехкаш ма кхувсаялар … ара.
Юха а наькъаш – даьраш бIаь шу хьалха,
Юха а бIаргаш – хиннараш эзарзза,
Наькъаш доагаду, бIаргаш оат акхар,
Шойдараш а хьадараш а цхьана – массаза…
Со велхаргвац, гIелал сога еча а,
Со гIорвергвац шелал сона еча а.
Йилла я йис, гIордаь да Iа,
Даваларг, елар-кх цхьа фусам – цIа.
Елхаш я са юрт, делхаш да са цIа,
Белхаш ба са тIеххьара бала.
Кхелхад са цIа, телхад са са,
Цу Дала мел деннар дожадаьд акхар.
Со теша кхелла хиннав,
Со хиннав цкъа эшаваь,
Са делча дош луш хиннадац,
Эхь делча дог луш хиннадац.
Баланех ваь хиннав со,
Хиннав со уйлаех ваь,
ХIарачоа хийра хилва, аьнна,
Массарех къоахка а ваь.
Со хиннав даькъазчун илли,
Е хиннав Iай этта дохк,
Дуненча ваьлча денз хьа –
Сагото, бала е бехк…
Iано сайна делча дош, шанаш, лоаш мадезза дала,
Хьожаргвар со лоаман бухь айбе гаьнна хьала.
Нагахь санна сайга хилча сийна из фо шортта,
Анайисте гIорг ма вар со, доазонаш цун шерде.
Хи тIа яьча массе хьайрий кхерий гулдергдар аз,
Мехка сай даьй гIалий таьрахь алсамдоаккхаргдар аз.
Попаш шортта йолаш, хилча торо сай хьу кхее,
Цунна уллув юларгьяр аз нохчий кхы цхьа айле.
Ханий иэсехь дIа ца йойташ йолаш йолчун лар,
Лаьтта цхьаькха цхьа Нохчийче аз дIаотторгьяр.
Говрашта гу, вайна санна, гIанаш:
Сийрда Iуйре, шоай баргаш тIа тхир,
Шоай букъаш тIа делха шийла догIаш,
Сийна баьцаш, хьийдда дода хий.
Говрашта гу, вайна санна, гIанаш:
Кесаш нийсдеш хьекха бIайха мух,
Хоттах диза, бIеха наькъаш,
КIалтIатеха аьха аре, нух…
Са иллеш, даим а Нохчийче дисалаш,
Оалхазараш санна шоай мехка Iеш дола.
Эздийча шоай тоабан юкъера кхоссалаш
Илли, вай даймехка юстара мел доалар.
Сахалин гIайренах хьаьрчача дохк,
Нохчийче, хьо даим гу сона гIанахь.
Тархет хьо сона сай хьоамеча нанах,
Хьо маьрша бахалба, са хьоаме мохк!
Аз хьона гIулакх деш диад са гош,
Дех хьога, беш сона дас санна хьехам,
Аттача баккха Iа са уйлай лехам,
Со цIаккха виц ца ве да сона дош.
Из аз дIаяьздергда дулхаш тIа байтий –
Сай кхоллам хьо ювцаш болга дIахайта…
Мух, дарзаш хиларах, хьона дIаховлда,
ГIордергдац цIаккха са безама шовда.
Боала га я даккха гIерташ зиза.
Ловсар бахаб хьун чу бода никъ.
Керда баьсти йоагIаш я цхьа хоза,
Елаш, сона бахьаш зизай никх.
Метта бихье дешаш меттах дувл са,
Хьалхле къовса – бIаьсти хестаеш.
Лаьтта а латт маьлха йIовхал мелаш,
Човкарчий я сихлуш бIенаш деш.
Юртахой ба аха боахкаш кхоана –
Нохараш шоай коашка кийчдеш гу.
Сатемо ший гуш йоацача коанаца
Сатувсамга морзал кхувдаю.
Аз дег чу маьждиг деш, оаш клубаш йора.
Со цIерга кхувдаш вар, оаш лехар гIор.
Оаш сога оалар: «Дин – хьа уйлай кIийле я.
Къаман культура цул лоархIаме я».
ДуIанна меттала оаш ешар стих,
Аз ламаз дора, «зарядка» оаш йора
Гечув а ца лехаш воаккхаш со хих,
Са шира «Iадаташ» оаш футтардора.
Сизбаккха шо гIетар са дега из малх,
Яхаш: «Iа леладер! ЦIена эхь дац из?!
Йита из юкъерча бIаьшерий чоалх,
ТIаверза сомашта цивилизацен!»
Вай дина сердалга гIертача сох
«Ширача боадоний молла» оаш оалар.
Фу дергда оаш, хьокхий моаршала мух?
Цо оачарг мадий из шун синой лоал…
БIарлагIий тоабано веш хиннав вIох,
Езачун сурт отто из хилча эшаш…
ТалгIений оагIонаш херцош ба мух,
ГIомар тIа аз яьзъяь байташ а ешаш…